Hürriyet gazetesi yazarý Þükrü Kýzýlot, kira geliri olanlarýn hiç vergi ödemeyebileceðini, hatta "vergi iadesi" bile alabileceklerini söyledi. Kýzýlot'un bugünkü yazýsý þöyle: "Kira geliri olanlar hiç vergi ödemeyebilirler. Hatta "vergi iadesi" bile alabilirler. Duruma göre, daha az vergi de ödeyebilirler. Herkesin durumu ve seçenekleri farklý olabiliyor ve sonuçta "Aaa... ben bunu bilmiyordum" diyebileceðiniz birçok ayrýntý var. Bunlarý demek için de öncelikle, vergi yasalarýnda yer alan "özel avantajlarý" bilmek gerekiyor. Tek baþýna bilmek de yetmiyor, "tercihleri de doðru yapmak" gerekiyor. Örneðin, kira gelirlerinden indirilecek giderler yönüyle, "seçilecek yöntem" önemli. Kira geliri olanlarýn, vergi durumu ile ilgili genel bir açýklama yapmak doðru olmaz. Herkesin durumunu (konut ya da iþyeri kirasý, banka kredisi kullanýlýp kullanýlmadýðý, evin son 5 yýlda alýnýp alýnmadýðý, kira geliri elde edenin kendisinin kirada oturup oturmadýðý, kiranýn tahsilat durumu, gayrimenkulün yakýn akraba veya arkadaþa bedelsiz kiralanmasý, yapýlan baðýþlar, eðitim ve saðlýk harcamalarý, bireysel emeklilik vs) ayrý ayrý ele alýp deðerlendirmek gerekir. Hangi yöntemi seçmeli Kira gelirleri beyan edilirken, hangi yöntemin tercih edileceði çok önemli. Birincisi: Götürü gider yöntemi Ýkincisi: Gerçek gider yöntemi Aman dikkat! Birinciyi yani götürü gider yöntemini seçerseniz, "iki yýl" bu yöntemden dönemezsiniz. Sizin için hangisinin daha avantajlý olduðunu öðrenip, tercihinizi ona göre yapýn. Götürü yöntem yüzde 25 gider demek Götürü gider, 1 lira masrafýnýz olmasa bile, yýllýk kiranýn (istisna sonrasý), yüzde 25'ini düþebilmeniz anlamýna geliyor. Götürü gider uygulamasýnda, yýllýk konut kira gelirinizden; 1- Önce 2 bin 800 TL istisna düþüyorsunuz (Ticari, zirai veya mesleki kazancý nedeniyle gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, örneðin esnaf, tüccar, doktor, avukat istisnadan yararlanamýyor). Ýstisna sadece konutlara: 2 bin 800 TL'lik istisna uygulamasý, sadece konut olarak kiraya verilen gayrimenkuller için söz konusu. 2- Sonra da kalan tutarýn yüzde 25'ini "götürü gider" olarak düþüyorsunuz. 3- Ýstisna+götürü gider toplamý, yýlýk kira gelirinden indiriliyor. Bir örnek: Leyla Teyze'nin 2011 yýlý konut kira geliri 18 bin liradýr. Buna göre; - 18.000 - 2.800 (istisna) = 15.200 TL - 15.200 x % 25 (götürü gider) = 3.800 TL - 2.800 TL (istisna) + 3.800 TL (götürü gider) = 6.600 TL (Kiradan indirilecek tutar) - 18.000 (yýllýk kira) - 6.600 TL (Ýndirim) = 11.400 TL vergi matrahý (yani verginin üzerinden hesaplanacaðý tutar) bulunuyor. Gerçek gideri seçip hiç vergi ödemeyebilirsiniz Kira gelirini beyan etmeden önce durumunuza bakýn. Gerçek gider yöntemi, sizin için daha avantajlý ise, götürü gider yöntemini deðil gerçek gider yöntemini seçin. Evi son 5 yýl içinde alanlar yaþadý Kiraya verdiðiniz konutu, son 5 yýl içinde satýn aldýysanýz ciddi bir avantajýnýz var. Kira gelirini beyan ederken "Gerçek gider" yöntemini tercih ettiðinizde, evin satýn alma bedelinin, yüzde 5'ini kira gelirinizden düþebilirsiniz. 2007'den önce satýn alýnan evler için bu avantaj söz konusu deðil. Bir örnek: Nuri Bey, 2010 yýlýnda 300 bin liraya aldýðý evinden, 2011 yýlýnda 14.400 TL kira tahsil etmiþtir. Nuri Bey, beyanname verirken "gerçek gider" yöntemini seçerse, evi satýn alma bedelinin(300 bin TL'nin)yüzde 5'ini yani 15 bin lirayý, kira gelirinden (14.400 TL'den)düþecek ve hiç vergi ödemeyecek. - Yüzde 5'lik indirim, bir ev için geçerli: Nuri Bey, 2010'da biri 300 bin TL'ye, diðeri 400 bin TL 'ye iki ev almýþ ve ikisini de konut olarak kiraya vermiþse; ikisinin de satýn alma bedelinin yüzde 5'ini, kira gelirinden indiremez. Birinin (örneðin 400 bin TL'ye aldýðýnýn)yüzde 5'ini indirebilir.) - Ýþyeri olarak kiraya verilen gayrimenkuller, yüzde 5'lik gider indiriminden yararlanamaz. Banka kredi faizi ödemenin cazibesi Kiraya verdiðiniz evi, banka kredisi kullanarak satýn aldýysanýz, "ödediðiniz faizleri", kira gelirinizden düþebilirsiniz. Burada altýný çizeceðimiz husus; bankaya yaptýðýnýz ödemeleri deðil, o ödemelerin içinde yer alan "faizleri" indirebiliyorsunuz. Bankadan kredi kullanýldýðýnda, ilk yýllarda daha yüksek tutarda faiz ödendiði için "gerçek gider" yöntemi seçildiðinde, çoðu kez hiç vergi ödenmeyebiliyor. Bu avantajdan, sadece konut kira geliri elde edenler deðil, iþyeri kira geliri elde edenler de yararlanabiliyor. Evini kiraya veren kirada oturuyorsa indirim oluyor Evini kiraya veren, kendisi de kirada oturuyorsa, gerçek gider yöntemini seçmesine baðlý olarak, ciddi bir indirim avantajý var. Sahibi bulunduðu konutu ya da konutlarý kiraya verenler, kendileri de baþka bir evde veya lojmanda kira ile oturuyorlar da, ödedikleri kirayý tahsil ettikleri kiradan indirebilirler. Örnek: Abdi Bey'in kira aldý iki evi var. Birinden 12 bin TL, diðerinden ise 15 bin TL yýllýk kira geliri var. Abdi Bey, kirada oturduðu eve yýllýk 24 bin TL kira ödüyor. Bu durumda Abdi Bey, aldýðý 27 bin TL kiradan, ödediði 24 bin TL kirayý indirebiliyor. Abdi Bey, istisnayý ve diðer gerçek giderlerini de(örneðin amortisman ve emlak vergilerini de) indirdiðinde, muhtemelen vergi matrahý çýkmaz ve vergi ödemez. Gerçek gider belgeleri 5 yýl saklanacak Gerçek gider yöntemini seçenler, yaptýklarý giderlerle ilgili belgeleri 5 yýl süre ile saklamak ve vergi dairesince istenildiðinde, ibraz etmek zorundalar. Zarar doðmasý halinde ne olacak? Kira geliri elde edenler, giderlerinin fazlalýðý nedeniyle "zarar doðmasý halinde, bu zararlar beþ yýlý geçmemek üzere", gelecek yýllarda elde edilecek. Ancak bu olayda iki istisnai durum var. 1. Konutunu kiraya veren kiþinin, kendisi de kirada oturuyorsa ödediði konut veya lojman kirasýndan kaynaklanan zararý, gelecek yýllarda indiremez. 2. Kira alýnan konutun, satýn alma bedelinin yüzde 5'ini indirmeden kaynaklanan zarar, gelecek yýllarda indirilemez. Amortisman da emlak vergisinden iniyor Amortisman, bakým-onarým gideri ve Emlak Vergisi de indirilebiliyor. Kira geliri elde edenlerin, "gerçek gider" yöntemini seçmeleri halinde. Ýndirebilecekleri baþka giderler de var. Örneðin, kira alýnan gayrimenkullerin; - Amortisman, - Kira aldýðý evin bakým onarým gideri, - Sigorta giderleri, - Emlak vergileri, - Sözleþmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar, kira gelirlerinden gider olarak indirilebiliyor. Yurtdýþýnda ödenen kiralar Yabancý ülkede kira ödeyen, Türkiye'de de konut kira geliri olan kiþinin, yurt dýþýnda ödediði kirayý Türkiye'de ödeyeceði kiradan düþmesini Danýþtay, deðiþik tarihlerde verdiði kararlarýnda kabul etti. Ancak Maliye Bakanlýðý kabul etmiyor. Bu aþamada, "Maliye ile ihtilaf yaþamaya gerek yok" diye düþünenlerin indirme-mesinde yarar var. "Ben indiririm, yargýda da hakkýmý ararým" diyenler ise "ihtirazi kayýtla" beyanname verip, dava açabilirler.
mynet