Geliþmiþ ve geliþmekte olan 11 ülkede tüketicilerin tasarruf tutumlarý araþtýrýldý. Araþtýrma sonuçlarýna göre Türk halký borçlarý nedeniyle tasarruf yapamadýðýný söylüyor, ancak borçlarýný azaltmak konusunda da fazla bir çaba göstermiyor. “Bize bir þey olmaz” diyen ve yatýrým danýþmanlýðýný eþten-dosttan almaya devam eden Türkler, tasarruf ve yatýrýmlarý sýrasýnda “garantili getiri” ve “en iyi performansý” elde etmek isteyerek imkânsýzý hayal etmeye devam ediyor. Bireysel emeklilik ve hayat sigortasý sektörünün önde gelen þirketi AvivaSA Emeklilik ve Hayat, “Dünya Tasarruf Günü”nden bir gün önce, “Tüketicilerin Tasarruf Tutumlarý Araþtýrmasý” 2013 yýlý sonuçlarýný açýkladý. Toplantýda, AvivaSA’nýn ortaðý Aviva ile aralarýnda Türkiye’nin de bulunduðu 11 ülkede yaptýðý araþtýrmanýn ilgi çekici sonuçlarý paylaþýlýrken, Ekim ayýnda 10’uncu yýlýný tamamlayan Bireysel Emeklilik Sistemi’nin mevcut durum deðerlendirmesi ve gelecek öngörüleri iletildi. Araþtýrma þirketi Ipsos tarafýndan Ýngiltere, Fransa, Ýrlanda, Ýspanya, Ýtalya ve ABD gibi geliþmiþ ülkelerin yaný sýra yüksek büyüme oraný gösteren Polonya, Hindistan, Singapur, Çin ve Türkiye’de yapýlan araþtýrma sýrasýnda her ülkede bin kiþi, Çin’de ise 2000 kiþi olmak üzere toplamda 12 bin tüketici ile yapýlan araþtýrmanýn baþlýklarý þöyle: Türk halký finansal konularda; AB ülkelerine ve ABD’ye kýyasla daha iyimser: • Halen sürmekte olan ekonomik belirsizlik, hemen tüm pazarlarda tüketicileri olumsuz yönde etkiliyor. • AB ülkeleri halen devam eden bir ekonomik krizle boðuþurken, ABD’de ekonomiyle ilgili endiþeler artýyor. • Çin, en iyimser ülke olarak kayýtlara geçerken, Türkiye’nin AB ülkelerine kýyasla finansal geleceði ve ülke ekonomisi konusunda daha iyimser olduðu görülüyor. • Türk halký, finansal konularda iyimserlikle kötümserlik arasýnda bir dengede duruyor! Türk halkýnýn tasarruf yapmasýnýn önündeki en büyük engel, “mevcut borçlarý”: • Tüketicileri daha fazla tasarruf/yatýrým yapmaktan alýkoyan kýsýtlamalar ülkeden ülkeye deðiþiyor. Geliþmiþ pazarlardaki tüketiciler tasarruf yapacak paralarý olmadýðýný düþünürken, Asya halký tasarruflarýný kaybetmekten korkuyor. • Türk halkýnýn tasarruf ve yatýrým yapmasýnýn önündeki en büyük engel yüzde 46 oranla “borçlar” olarak ortaya çýkýyor. Mevcut borç, diðer ülkelerin hiçbirinde ilk üç gerekçe arasýnda yer almýyor. Bu oraný; yüzde 16 ile “tasarruflarý/yatýrýmlarý kaybetme riski”, yüzde 13 ile “param yok”, yüzde 7 ile düþük faiz oranlarý izliyor. Borçlarýndan en çok rahatsýz olan ülkeler sýralamasýnda Türkiye 2’nci sýrada: • Borçlarýndan en çok rahatsýz olan ülke sýralamasýnda Türkiye yüzde 41 oranla Polonya’nýn (yüzde 55) ardýndan ikinci sýrada geliyor. Araþtýrmaya katýlan her 10 tüketiciden 3’ü borçlarýndan rahatsýzlýk duyuyor. • 11 pazarýn tümüne bakýldýðýnda tüketicilerin yarýsý borçlarýný eritmeye çalýþtýklarýný ifade ediyor. Borçlarýndan en çok rahatsýz olan ülke sýralamasýnda Türkiye ikinci olmasýna raðmen, bu borçlarýn azaltýlmasý için gösterilen çaba en düþük oranlarda yer alýyor. Türkler imkânsýzý hayal ediyor, “bana bir þey olmaz” mantýðýyla yaþýyor: • Fransa ve Çin hariç bütün pazarlarda garantili bir getiri elde etmek en önemli ihtiyaç sayýlýyor. ABD, Ýngiltere, Ýrlanda ve Fransa’da tüketicilerin yaklaþýk beþte biri piyasadaki en iyi performansý elde etmek istediklerini belirtiyor. • Türkiye’de, tasarruf ve yatýrýmlarýn getirisi için en önemli konu; yüzde 38 oranla “garantili getiri elde etmek” ve yüzde 20 oranla piyasadaki en iyi performansý elde etmek olarak dikkat çekiyor. Türkler ve Ýrlandalýlar imkânsýzý hayal ediyor! • Tüketicilerin çoðu tasarruf yaptýðýný söylemelerine raðmen yine de kendilerini beklenmedik durumlara karþý hazýrlýklý hissetmiyor. Türk halký “Bana bir þey olmaz” demeye devam ediyor ve beklenmedik sýkýntýlara karþý en az stres yaþayan millet olarak dikkat çekiyor. Türk halký emekliliði için çok az tasarruf yapýyor, konu emeklilik geliri olunca BES kamu emekliliðine göre daha anlaþýlýr: • Birçok ülkede tüketiciler kara gün için tasarruf ediyor. Türk halký ise genel harcamalarý ve emekliliði için çok az tasarruf yapýyor. • Türk halkýnýn yüzde 62’si acil veya önceden öngörülemeyen durumlar için, yüzde 33’ü aileye güvence için, yüzde 13’ü emeklilik için tasarruf/yatýrým yapýyor. Türklerin yüzde 10’u ise aklýna estikçe biriktiriyor. • Konu emeklilik geliri olunca, BES’in kamu emekliliðinden daha anlaþýlýr durumda olduðu görülüyor. Türkiye’de tasarruf yöntemleri, eþ-dost tavsiyesiyle seçiliyor: • Tüketicilerin büyük çoðunluðu gayriresmi kaynaklardan tavsiye alýyor. Türkiye’de hâlâ en büyük tavsiye kaynaðý eþ-dost! Türkiye’de tasarruf yöntemlerinin seçimlerinde; yüzde 67’lik bir oranla eþ, dost, aile, mesai arkadaþlarý, gazeteler ve internetin tavsiyesine güveniliyor. Yüzde 22’lik oranla ise finansal danýþmanlarýn, sigortacýlarýn, bankacýlarýn ve muhasebecilerin tavsiyesi dikkate alýnýyor. • Bazý pazarlarda emeklilikle ilgili iletiþim için artýk web siteleri / e-posta tercih ediliyor. Türkler ise daha çok karþýlarýnda bir insan olmasýný tercih ediyor. Meral Eredenk: BES artýk talep edilen bir ürün haline geldi AvivaSA Emeklilik ve Hayat CEO’su Meral Eredenk, toplantýda yaptýðý konuþmada, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin Türkiye’de 10’uncu yýlýný tamamladýðýný belirterek þunlarý söyledi: “BES’in baþladýðý günden itibaren sektöre yön veren ve ‘tasarruf’ konusundaki farkýndalýðýn artmasý için çeþitli faaliyetler yürüten bir þirket olarak BES’in ne olduðunu ve nasýl çalýþtýðýný anlattýðýmýz günler artýk geride kaldý. Bu 10 yýlda Türkiye’de BES’in devlet tarafýndan güvence altýna alýnmýþ, son derece güvenli çalýþan ve hepsinden önemlisi kazandýran bir sistem olduðunu anlattýðýmýz önemli bir geliþim süreci yaþadýk. Devlet katkýsý uygulamasý baþta olmak üzere 1 Ocak 2013’te baþlatýlan düzenlemeler, BES’i Türkiye’nin en önemli yatýrým araçlarýndan biri haline getirdi. Eski sistemdeki vergi avantajýndan müþterilerin %65'i yararlanmazken, devlet katkýsý tüm katýlýmcýlarýn faydalandýðý bir avantaj getirdi. Yeni yasa ile BES fonlarýnda altýn, gayrimenkul yatýrým fonu, anapara korumalý fon gibi araçlara yatýrým yapýlabilmesi, uzaktan satýþýn önünün açýlmasý, iþverenlerin çalýþanlarý adýna ödedikleri BES katký payýnýn kurumlar vergisi matrahýndan indirilme oranýnýn yüzde 15’e yükseltilmesi gibi çok cazip imkânlar sunulmaya baþlandý. Yapýlan düzenlemelerin ardýndan da BES artýk talep edilen bir ürün haline geldi.” Önümüzdeki 10 yýlda sektör 15-16 kat büyüyecek 2013 yýlýnda sektörün hýzlý büyümesini sürdürdüðünü belirten Eredenk, sözlerini þöyle sürdürdü: “Sistem, Emeklilik Gözetim Merkezi’nin 18 Ekim 2013 tarihli verilerine göre toplam fon büyüklüðünde 24,6 milyar TL’ye, katýlýmcý sayýsýnda ise 3,9 milyon kiþiye ulaþtý. 835 milyon TL’nin üzerinde bir fon büyüklüðü ise devlet tarafýndan katýlýmcýlarýn hesabýna yatýrýldý. Sisteme yeni bir soluk getiren düzenlemelerin ve devlet katkýsý uygulamasýnýn ardýndan sektörümüz, önceki tahminlerini revize ederek yeni hedefler belirledi. Yeni projeksiyonlar doðrultusunda BES’e dahil olan katýlýmcý sayýsýnýn 2013 yýlýnda 4,1 milyonu aþmasýný, BES fon büyüklüðünün ise 2013 yýlýnda 26 milyar TL’nin üzerine çýkmasýný bekliyoruz. Öngörülerimiz; BES’in 2023 yýlýnda fon büyüklüðünde 300 milyar TL’ye, katýlýmcý sayýsýnda ise 11,3 milyon kiþiye ulaþacaðý yönünde. Projeksiyonlarýmýz, vakýf ve sandýk aktarýmlarýnýn da etkisi ile önümüzdeki 10 yýl içinde sektörün 15-16 kat büyüyerek toplam fon büyüklüðünde 350-400 milyar TL’lere yaklaþacaðýný gösteriyor.” Hedefe ulaþmak mümkün! BES fon büyüklüðünün GSYÝH’ye oranýnýn 2023 yýlýnda GSYÝH’nin %6-7’si seviyesine ulaþmasýnýn beklendiðini söyleyen Eredenk, “Düzenlemelerin ardýndan satýþlarda önemli oranlarda gözlemlediðimiz artýþ, aylýk ödenen katký payýnýn ortalamalarýnýn artmaya devam etmesi ve ekonomi otoritelerinin Orta Vadeli Plan’da birinci önceliklerinin 3 yýllýk dönemde cari açýðý azaltmak olduðunu açýklamasý ve bu süreçte BES için ayrýlan kaynaklarýn da artýrýlmasý, söz konusu hedeflere ulaþmamýzýn çok mümkün olduðunu kanýtlar nitelikte” dedi. Eredenk konuþmasýnda, Maliye Bakanlýðý’nýn geçtiðimiz günlerde yaptýðý açýklamalara da deðinerek BES’in kuruluþundan bu yana 10 yýlda biriken paranýn 3 yýlda elde edilmesinin planlandýðýný, sistemin ilk emeklilerini vermeye baþlayacaðýný ve emeklilerin olumlu deneyimlerinin de sektörün de hýzlý büyümesine önemli katký yapacaðýna inandýklarýný sözlerine ekledi.
mynet