ÝRAN’la batýlý ülkelerin uzlaþtýðý anlaþma çerçevesi, ne Ýran için ne de diðer ülkeler için ekonomik olarak fazla bir kapý açmýyor. Sadece Ýran’a biraz daha fazla ve kontrollü bir ‘nefes alma’ olanaðý saðlýyor. Ýran’a, nükleer konusundaki iþbirliðine karþýlýk izin verilen ve saðlanan ‘ekonomik gevþetmenin’ kazancý; sadece týbbi araç ve ilaçlara eriþim, öðrencilere para transferi saðlanabilmesi gibi konulardaki insani yardým kapýsý açacak, uçaklarýný uçurabilmek gibi kimi hizmetlerin de devamlýlýðýný saðlayabilecek o kadar. Türkiye ile ilgili tarafý ise þöyle; izin verilen petrol satýþý artýþý konusunda, Türkiye 100-110 bin varilden 140 bine çýkabileceðini, yani 30-40 bin varil artýrabileceðini açýkladý. Bunun yýllýk deðeri 1.1 milyar dolar ve kýsa vadede önemli bir katkýsý yok. Ancak yapýlan anlaþmanýn bir ayrýntýsý var ki; bizi çok ilgilendiriyor. O da, altýn iþlemlerine iliþkin Ýran’a yönelik olarak temmuz baþýnda getirilen kýsýtlama, son anlaþma ile askýya alýnýyor. Bunun anlamý, 2011-2013 arasýnda tanýk olduðumuz gibi; Türkiye’ye sattýðý doðal gaz ve petrolün bedelini parasal olarak transfer edemediði için, altýn olarak ülkesine götürmeye baþlamasý kýsmen mümkün olabilecek. Ýran, Halk Bankasý’ndaki TL ve dolar hesabýnda biriken mali varlýðýný altýna çevirerek ülkesine götürecektir. Daha da önemlisi, Türkiye’nin 2013 yýlýndaki yüklü altýn ithalatý; kýsýtlama gelecek endiþesiyle altýna çevrilen ve Ýran’a gönderilemeden Türkiye’de kalan altýn miktarýnýn yüksek olduðunu düþündürüyor. Tahminim; en az 6-7 milyar dolarlýk bir altýn park etmiþ bekliyor olmalý. Bu altýnlar da Ýran’a ‘ihracat’ kalemi altýnda transfer edilecektir. Ancak bunun, içinde diðer kalemlerin de olduðu 1.5 milyar dolarlýk bir sýnýrý var.
mynet